Nie inaczej było w poniedziałek 4 maja 2026 roku w Szkole Podstawowej w Żytowiecku, gdy podczas piątej godziny lekcyjnej w sali gimnastycznej podczas przygotowanej przez p. Krzysztofa Blandziego trzeciej odsłony szkolnych obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja społeczność szkolna uczciła dwieście trzydziestą piątą rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja.

O oprawę plastyczną sali gimnastycznej zadbały p. Małgorzata Piskorska i p. Anna Kaczmarek – Kaźmierczak.

Uroczystość poprowadziły siódmoklasistki Alicja Biegała i Zuzanna Jankowiak. Obsługą techniczną akademii zajęli się również uczęszczający do klasy siódmej Filip Karczewski i Hubert Kluczyk.

Trzeciomajowa uroczystość rozpoczęła się od odśpiewania czterech zwrotek hymnu państwowego i wprowadzenia sztandaru szkoły. Poczet sztandarowy tworzyli Jakub Dudkowiak, Oliwia Glinkowska i Weronika Krzyżyńska.

W części artystycznej akademii konferansjerki zaprosiły zgromadzoną w sali gimnastycznej społeczność szkolną do obejrzenia pewnej lekcji historii. W roli nauczycielki, zapewne po raz pierwszy w życiu, wystąpiła szóstoklasistka Zofia Smektała. W rolach uczniów, tu niespodzianki nie było, zaprezentowało się ośmioro czwartoklasistów : Filip Bartlewski, Igor Berger, Cezary Demski, Filip Gościniak, Aleks Matuszak, Tobiasz Sobecki, Kalina Stachowiak i Mateusz Zaremba.

Bohaterami lekcji poświęconej nazywanej ostatnią wolą i testamentem gasnącej Ojczyzny Konstytucji 3 maja byli odznaczający się poczuciem humoru bardzo niesforni uczniowie.

Mimo wszystko obserwatorzy pełnej humoru lekcji dowiedzieli się, że Ustawa Rządowa z 3 maja 1791 roku była pierwszą konstytucją w Europie, a drugą na świecie po amerykańskiej.

Uczestnicy lekcji omówili także najważniejsze zapisy obowiązującej w praktyce przez czternaście miesięcy do momentu przystąpienia króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej majowej konstytucji. Znosiła ona wolną elekcję oraz podział Rzeczypospolitej na Polskę i Litwę, ustanawiając jedno państwo – Rzeczpospolitą Polską. W końcu na sejmie wielkim przestało obowiązywać liberum veto, co miało ograniczyć wpływy magnatów i obcych mocarstw. Ustawa Rządowa wprowadziła ponadto trójpodział władzy na ustawodawczą ( sejm ), wykonawczą ( król i Straż Praw ) oraz niezawisłe sądy. Co równie ważne, większe prawa uzyskali także mieszczanie z miast królewskich. Ochroną prawną zamierzano także objąć chłopów.

Uczniowie biorący udział w nietypowej lekcji historii nie zapomnieli także o zaprezentowaniu sylwetek najważniejszych twórców Konstytucji 3 maja : króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, marszałka Sejmu Czteroletniego Stanisława Małachowskiego, Ignacego Potockiego i Hugo Kołłątaja. Ich portrety zaprezentowały publiczności kolejne czwartoklasistki : Lena Jakubowska, Julia Klozińska, Nadia Krzywy i Melania Prałat.

Kiedy sygnał ręcznego dzwonka oznajmił wszystkim, że zaprezentowana lekcja historii dobiegła końca, Alicja i Zuzanna zaprosiły na scenę szesnaścioro szkolnych chórzystek i chórzystów, w gronie których znaleźli się : Maja Andrzejewska, Julia Bartlewska, Judyta Berger, Oliwia Glinkowska, Paulina Hasińska, Igor Janiszewski, Emilia Jankowiak, Roksana Kacprowska, Maria Krysiak, Wojciech Mróz, Lena Przegoń, Franciszek Przykłota, Kalina Stachowiak, Lena Świtalska i Nadia Turla.

Podopieczne i podopieczni opiekuna chóru p. Mariusza Śląskiego najpierw zaśpiewali przepiękną pieśń patriotyczną, przede wszystkim swego czasu spopularyzowaną przez Jana Pietrzaka, zatytułowaną „Taki kraj”. W wykonaniu żytowieckiego chóru szkolnego usłyszano także, powstałą już w 1831 roku dla uczczenia czterdziestej rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, pieśń „Witaj, majowa jutrzenko”.

Swoje pięć minut podczas szkolnej akademii poświęconej dwieście trzydziestej piątej rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja miał także Samorząd Uczniowski, którego przedstawiciele, wręczając okolicznościowy telegram oraz bukiet kwiatów, złożyli życzenia obchodzącemu przed kilkoma dniami okrągłe urodziny p. Tomaszowi Bartzowi – niezwykle charyzmatycznemu nauczycielowi wychowania fizycznego.

Oficjalnie trzeciomajową uroczystość zakończyło odśpiewanie hymnu szkoły oraz wyprowadzenie pocztu sztandarowego.

Coroczne, tym razem trzyczęściowe, obchody Święta Narodowego Trzeciego Maja uświadamiają nam, że nasze narodowe trwanie opieramy na doświadczeniach dziejowych, z których powinniśmy czerpać mądrość. Z pewnością także z przeszłości musimy wyciągać wnioski do budowania dobrej przyszłości.

Tekst i foto: Krzysztof Blandzi

Galeria zdjęć: